Ticaret Hukuku

I. Ticaret Hukuku Nedir?

Ticaret, bir işletme faaliyeti içerisindeki kar amacıyla oluşturulan organizasyon olarak tanımlanabilir. Ticaret hukuku da tam olarak ticari işletmenin tüm organizasyon ve faaliyelerindeki ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. 

Ticari sözleşmeler, uluslararası nitelikteki faaliyeler, bankacılık, sigortacılık, taşımacılık, mal tedariki, hizmet tedariki gibi sektörel olsun veya olmasın; bir ticari işletmenin tüm faaliyetleri ticaret hukukunun alanına girecektir. 

II. Ticaret Hukuku ile Bağlantılı Alanlar

Ticaret hukuku önemli bir yere  sahiptir. Denizaşırı ülkelerdeki şirketler ve devletler dahi birbirleriyle deniz ticareti, hava ticareti ve ekonomik büyümeye yardımcı olan kara ticareti yoluyla mal alışverişinde bulunurlar. Bu kapsamlı ticari faaliyetlerde, uluslararası ticaret hukuku, sigorta, vergi, deniz ve havayolu hukuku, karayolu taşımacılığı hukuku gibi ticaret hukukundaki çok çeşitli hukuk alanlarından yararlanılmaktadır. Bu nedenle, ticaret hukuku hükümetler tarafından yoğun bir şekilde düzenlenir ve şirketlerin tüm yasal meselelerini kendileri ele almak için nadiren zamana veya uzmanlığa sahip olmaları gerçeğinden hareketle, ticaret avukatlarından işlerinin yasal sonuçları konusunda onlara rehberlik edecek tavsiyeler ararlar.

commercial law

III. Ticaret Hukuku ile Bağlantılı Alanlar

Sözleşmeler

Sözleşmelerin oluşumunu ve uygulanmasını düzenlemeye çalışır. Bu yasa, geçerli bir sözleşmenin temel unsurlarını tanımlar. Taraflardan birinin sözleşmedeki bir maddeyi ihlal etmesi durumunda, diğer tarafın haklarını nasıl elde etmesi gerektiğini belirler ve düzenler.

Vergi Hukuku

Ticari işlemler üzerindeki doğrudan ve dolaylı devlet vergilerini belirler. Gelir ve satış vergisi, sermaye kazançları ve temettü vergileri gibi temel vergi türlerini içerir.

Şirketler Hukuku

Şirketlerin kuruluşu, yönetimi ve feshi ile ilgilenir. Bu kanun, yönetim kurulu üyelerinin seçimi, sermaye artırımı, karın ortaklar arasında nasıl dağıtılacağı, payların itfası gibi şirket konularına ilişkin yasal hükümleri tanımlar. Ayrıca, birleşme ve satın almalarla ilgilenir. “Şirketler Hukuku“na buradan ulaşabilirsiniz.

Fikri ve Sınai Haklar

Patent tescili, yaratıcı çalışma hakları, tasarımlar ve sanat eserlerini içerir. Kanun sadece maddi olmayan mülkiyeti değil, aynı zamanda maddi olmayan (fikri) mülkiyeti de korumaktadır.

İş Hukuku

İşletmeler, fabrikalar, işçi sendikaları ve işçilerle ilgili bir dizi hükümet kuralını ve düzenlemesini kapsar. Bu kurallar, çalışan işe alma, reklam, işletme lisansları, mahremiyet ve daha fazlasını içerir.

Yukarıda sayılan alanlara ek olarak; tacir satış, tüketicinin korunması, marka hukuku, rekabet/antitröst hukuku, çevre hukuku, kurumsal yönetim, uluslararası ticaret hukuku ticaret hukukunun kullanıldığı alanlardır.

BAL Avukatlık Bürosu, uluslararası bir ticaret hukuku avukatlık bürosu olarak müvekkillerine güçlü ve faydalı çözümler üretmektedir. Avukatlarımız özellikle uluslararası ticaret hukuku alanında deneyim sahibidir.

IV. Türk Ticaret Kanunu

Türk ticaret hukuku incelemesi yapmak önemlidir, çünkü Türkiye’deki hukuk sistemi kodlanmış kurallar veya mevzuatlar dizisi içerir. 2012 yılında Türk Ticaret Kanunu’nda bazı önemli değişiklikler yapılmıştır. 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu ile ticaretin kuralları yeniden tanımlanmıştır. 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yeni kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu’nda yapılan değişikliklerin yanı sıra ek mevzuatlar da izlemiştir.
Türk Ticaret Kanunu’nun ana yazılı mevzuatı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur. Bu defter aşağıda gösterildiği gibi altı bölüme ayrılmıştır:

Ticari İşletmeler (Madde 11 ila 123)

TTK, ticari işletmeyi esnaf ve esnaf işletmesi kapsamını aşan işletme olarak tanımlamaktadır. Amacı kar elde etmek ve faaliyetlerini üretmektir. Bu kavram, “tacir” tanımından “ticari işlem”e kadar bir dizi konuda rol oynadığı için özellikle önemlidir.

Ticari Şirketler

Bu bölüm 124’den 644’e kadar olan maddelerde düzenlenmiştir. Kanunun bu bölümünde TTK kapsamında şirket türleri tanımlanmıştır.

Kıymetli Evraklar

Bu bölüm 645’ten 849’a kadar olan maddelerde düzenlenmiştir. Kanunun bu bölümünde çek ve senet yer almaktadır. Bunlar ticaret hukukunda önemli ödeme araçlarından biridir.

Taşıma İşleri

Bu bölüm, 850’den 930’a kadar olan maddelerde düzenlenmiştir ve taşımacılığı düzenleyen genel kuralları sağlar. Ayrıca, diğer hususların yanı sıra, malların, yolcuların ve yük taşımacılığının taşınmasıyla ilgili konularla da ilgilenir.

Deniz Ticareti

Bu bölüm 931’den 1400’e kadar olan maddelerde düzenlenmiştir. Hem Türkiye’nin uymayı seçtiği uluslararası sözleşmeleri hem de iç hukuku içerir.

Sigorta Hukuku

Bu bölüm 1400’den 1520’ye kadar olan maddelerde düzenlenmiştir. Bu bölümde sigorta sözleşmeleri ile sigorta hukukunun denetim ve düzenlenmesine ilişkin hükümler yer almaktadır.

Türk Ticaret Kanununun yanı sıra Türk Borçlar Kanunu da Türk Ticaret Kanununun kaynaklarından biridir.

Bunların dışında; 4054 sayılı Türk Rekabetin Korunması Kanunu, 6362 sayılı Türk Sermaye Piyasası Kanunu, 5941 sayılı Türk Çek Kanunu, Türk Ticaret Kanununda yararlanılan kanunlardır.

Türkiye Cumhuriyeti olarak taraf olduğumuz Birleşmiş Milletler Uluslararası Mal Satış Sözleşmelerine İlişkin Sözleşme (CISG), Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Komisyonu (UNCITRAL) tarafından hazırlanan ve 11 Nisan 1980 tarihinde kabul edilen bir sözleşmedir. Türkiye Cumhuriyeti’nde 1 Ağustos 2011 tarihinde yürürlüğe giren , iç hukukumuzun bir parçasıdır.

Türkiye’de ticaret hukuku davalarında gerek ulusal gerekse uluslararası hukuk uyuşmazlıkları oldukça fazladır. Bu nedenle BAL Avukatlık Bürosu aynı zamanda Türkiye’de bir ticaret hukuku firması olarak müvekkillerinin ticaret hukuku alanındaki sorunlarına uzman ticaret hukuku avukatları ile faydalı çözümler sunmaktadır.

Ticaretin uluslararası arenada ne kadar önemli olduğunun altını çiziyoruz. Bu nedenle bu yazıda uluslararası ticaret hukuku hakkında bilgi vermek okuyucuların işine yarayacaktır.

Uluslararası Ticaret Hukuku, özel tarafların sınır ötesi ticari faaliyetlerini ve işlemlerini yöneten geçerli kurallar, ilkeler ve geleneksel uygulamalar bütünüdür. Uluslararası ticaret hukuku, uluslararası özel hukukun bir parçasıdır. Ayrıca, uluslararası ekonomik hukuk, devletler arasındaki ticaret ilişkilerini yönettiği için uluslararası ticaret hukukunun karşılığıdır. Bu hukuk alanlarında, örneğin UNCITRAL Model kanunlarında olduğu gibi, uyumlaştırma ve birleştirme yönünde güçlü bir eğilim vardır. Uzun lafın kısası, Uluslararası ticaret hukuku, işleme birden fazla ülke dahil olduğunda işletmeler arasında yapılan satışları denetleyen bir kurallar bütünüdür. Uluslararası hukukun bir dalı olan bu alan, dünyanın ekonomik kalkınması üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Uluslararası Mal Satış Sözleşmelerine İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, uluslararası ticaret hukukunun işlediği kurallar ve davranış kurallarıdır.

Kurallar, uluslararası bir ticari sözleşmenin önemini emreder. Bu uluslararası ticari sözleşmeler, işlemde yer alan dış pazara katılma konusunda belirli yönergeleri kabul eder. Bunlar arasında, doğrudan ihracat, satış ve dağıtım için bir yabancı temsilcinin kullanılması, yabancı sermayeli bir şirketle güçlerin birleştirilmesi ve aynı zamanda yabancı ülkede işi franchise edecek birini belirleme anlaşmaları kılavuz ilkelerdir. Bunun gibi noktalar, hem alıcının hem de satıcının işlemden ne bekleyeceğini bilmesini sağlar. Ayrıca bu şekilde, her bir taraf uluslararası ticaret hukuku kapsamındaki yükümlülüklerinin farkında olabilir.

Uluslararası ticaret hukuku, iş dünyasının ilkelerini temel uluslararası diplomasi ile birleştirir. Yasa, dış pazara etik olarak girme, mal sevkiyatı ve dava hakkının güvence altına alınması gibi konuların ince noktalarını ele alarak, daha büyük bir ekonomik anlayış için zemin hazırlıyor. Adil ticaret ve etik iş anlaşmaları kuralları oluşturmak, uluslararası ticaret hukukunun temel amacıdır.

BAL Hukuk Bürosu, uluslararası bir ticaret hukuku firması olarak, alanında uzman avukatları ile müvekkillerine uluslararası ticaret hukukunda faydalı çözümler sunmaktadır.

VI. Uluslararası Ticari Sözleşmeler

Ticaret hukukunun ne olduğunu daha iyi anlamak için bu hukuk alanında kullanılan temel araç olan sözleşmeleri bilmeliyiz. Ticari sözleşmeler, yasal ve ticari faktörlerin bir kombinasyonunu kapsayan belgelerdir. Kısaca, taraflar arasında belirli şeyleri yapmakla yükümlü oldukları veya yapmaktan alıkoydukları yasal olarak bağlayıcı bir anlaşmayı ifade eder. Ticari sözleşmeler, bireyler veya işletmeler arasındaki iş ilişkilerini düzenleyen anlaşmalardır. Ticari sözleşmeler yazılı, sözlü veya resmi veya gayri resmi bir şekilde zımni olabilir. Ayrıca işe alma, ücretler, kiralamalar, krediler ve çalışan güvenliği gibi bir işletmenin tüm yönlerini içerebilirler. Bir sözleşme tarafı başarısız olduğunda ticari sözleşmenin ihlali gerçekleşir.

Ticari bir sözleşmenin içermesi gerekenler: Eğer bu bir dağıtım sözleşmesi ise, bunu yapmayı kabul eden tarafça malların ne kadar ve ne sıklıkta dağıtılacağı konusunda net bir dizi şart olmalıdır. Ayrıca, bir anlaşmazlık sırasında faydalı olabilecek “iyi niyet” ve “haksız” gibi çok çeşitli hükümler, koşullar ve diğer terimleri içerebilir, ancak bir avukat bu ayrıntılar konusunda size rehberlik edecektir.

Bu terimler içinde maddeler olmalıdır. Anlaşma karşılanmazsa, işletmeniz bu güven ihlali için bir tür tazminat almalıdır. Bu, sahip olabileceğiniz bir sonraki sorumuzla çok güzel bir şekilde bağlantılıdır.

Sözleşme söz konusu olduğunda tarihler de önemlidir. Sözleşmenin bir başlangıç ​​tarihi ve muhtemelen bir bitiş tarihi olmalıdır. Bir sözleşmenin süresinin ne kadar uzun veya kısa olabileceği konusunda bir sınırlama yoktur, ancak yalnızca belirli süreli veya başka bir şekilde olup olmadığına bakılmaksızın anlaşmanın türü belirtilmelidir.

Ticari sözleşme örneklerinden bazıları şu şekilde sıralanabilir:

• Ortak girişim sözleşmesi
• Hissedarlar sözleşmesi
• İş satın alma sözleşmesi
• Satın alma ve tedarik sözleşmesi
• Satış ve dağıtım sözleşmesi
• Bayilik sözleşmesi
• Gizlilik sözleşmesi
• İş sözleşmeleri
• Fikri mülkiyet lisansı ve tahsisi
• Kredi ve finans anlaşmaları
• Ortaklık anlaşması

Ticaret hukuku ile sözleşme hukuku arasındaki fark: Ticaret hukuku, sözleşme hukukunu bulabileceğiniz şemsiyeyi ifade eder. Mal ve hizmet alışverişi yapan ve alıcı ile satıcı arasındaki herhangi bir işlemle uğraşan tüccarlarla ilgili herhangi bir mevzuatı ifade eder. Sözleşme hukuku, ticaret hukukunun bir alt bölümü veya kapsayıcı şemsiyenin bir silosudur. Ticaret hukukunun diğer alt bölümleri, iş hukuku gibi şeyleri içerir. Ticaret hukuku kapsamındaki sözleşme hukuku, bir ticari işlem sırasında girilen herhangi bir sözleşmeyi ifade eder – bu, örneğin bir ürün veya hizmetin alım satımı olabilir.

VIII. Ticaret Hukuku ile Şirketler Hukuku Arasındaki Fark

Şirketler hukuku, şirketlerin hisse senetlerinin ve şirketlerin varlıklarının alım satımı da dahil olmak üzere şirketlerin ve kurumsal yapıların oluşturulması ve sürdürülmesi ve ayrıca işlemlerin vergisel sonuçlarına bakılmasıdır. “Birleşme maddeleri” ve “hissedarlar toplantısı talebi” veya “baskıcı çare” gibi şeyler göreceksiniz.

Ticaret hukuku, hem mallar gibi maddi şeylerin hem de fikri mülkiyet hakları gibi maddi olmayan şeylerin alım satımı kanunudur. Çoğu durumda, satıcının mallar teslim edildikten sonra ödeme almasını ve satıcının ödediği malları almasını sağlar. “Konşimento” ve “akreditif” gibi şeyler göreceksiniz.

X. Taşıma Hukuku

Artan küreselleşmenin bir sonucu olarak, taşımacılık ve lojistik hizmetler uzun zamandan beri ulusal faaliyetlerle sınırlı olmaktan çıkmıştır. Dünyanın her köşesine sınır ötesi taşımacılık ve forwarding hizmetleri verilmektedir.

Lojistikçiler ayrıca toplama, paketleme veya son montaj gibi çeşitli başka faaliyetler de gerçekleştirir.

Ulaşım kanunu, sokaklarda ve otoyollarda, havada ve suda seyahat ve ticaretin birçok yönünü kapsar — taşıtların ve gemilerin düzenlenmesi dahil; güvenlik standartlarının uygulanması; ve nakliye faaliyetinin gözetimi. Uzun lafın kısası, taşıma hukuku ticaret hukukunun bir dalıdır. Malların taşınmasını düzenlemekle ilgilenir.

Neden bir avukata ihtiyacın var? Kimlerin hava, deniz veya kara yoluyla nakliye yapabileceğinin düzenlenmesi, genellikle bir avukat gerektiren ayrı bir konudur. Örneğin, lisansların nasıl verildiği veya iptal edildiği yaygın bir konudur. Pilot ehliyetiniz tehlikedeyse kime başvurursunuz? Federal bir duruşmada demiryolu veya kamyon taşımacılığı erişiminiz tehlikedeyse ne yapmalısınız? Bir ulaşım yasası olayından sonra cezai suçlamalar ortaya çıkarsa ne olur?
Bunların tümü, bir hukuk danışmanına danışmak isteyeceğiniz durumlardır. Bu nedenle taşıma kanununun geçerli olduğu bir hukuki sorunla karşılaştığınızda bu özel kanunları bilen bir avukata danışmalısınız.

BAL Hukuk Bürosu, bir taşımacılık hukuku firması olarak müvekkillerinin taşımacılık hukukundaki sorunlarına faydalı çözümler sunmaktadır.

lawyer istanbul

Memduh Remzi BAL

Avukat | Ortak

defense lawyer

Recep Çakır

Avukat | Arabulucu | Ortak

Cem Akyazı

Avukat | Arabulucu

BAL Avukatlık Bürosu

Bilgi Edinin

BAL Avukatlık Bürosu; Müvekkillerine çok çeşitli konularda hukuki hizmetler sunan hukuk bürosudur. Başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin tüm coğrafi bölgelerinde kişi, kurum ve şirketlere etkin hizmet verilmektedir.